ÔI ... CÁI ĐẦU TÀU ...

Công ty cũ của tôi là một doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực của nó. Đó là một công ty trực thuộc sự quản lý của quân đội (nhà nước). Chuyện kể rằng lúc mới nhậm chức, ông tổng giám đốc mang theo rất nhiều hoài bão về việc cải tổ lại bộ máy tổ chức, chất lượng con người trong công ty. Chẳng là do công ty rất lớn nên hầu như các cấp từ trung ương, bộ ngành, địa phương đều có ít nhiều "gửi gắm". Còn nhớ, mỗi lần anh chàng nào có thâm niên ngấp nghé cái ghế "dự định trống", cày cật lực để thể hiện mình, thì bỗng dưng có một chú "lính dù" ở "nơi xa lắm" hạ cánh cái "bộp", ô hay, ngay trúng phóc cái ghế cơ cấu ấy! Tài ghê!

Ông tổng biết tình trạng ấy, biết rất rõ nữa là khác. Và ông dự tính làm 1 cuộc cải tổ mạnh mẽ với phương châm: Một đoàn tàu phải có các toa tàu đều khỏe mạnh để cùng tiến lên phía trước. Nghe đâu khi ông trình bày ý kiến đó với cấp trên, ông nhận được câu hỏi rằng: "Thế anh thấy trong đoàn tàu của mình, cái đầu máy có tốt không, khỏe không?". Ông tổng giật mình: "Dạ, đầu máy vẫn chạy tốt, rất tốt!". Lãnh đạo gật gù: "Thế là được rồi. Một đoàn tàu chỉ cần có đầu máy khỏe để kéo cả đoàn thôi. Nếu tàu chạy không được thì phải thay đầu tàu mới chứ thay toa tàu chi?"
Chí lí!
Mướt mồ hôi!
Từ đó không nghe thấy ai bàn về việc cơ cấu lại các toa tàu nữa ....

Câu chuyện đoàn tàu ấy đâu chỉ có ở mỗi công ty cũ của tôi mà hiện diện khắp nơi, trong các bộ ngành, cơ quan, công ty nhà nước,.. Nhưng ông tổng ở câu chuyện trên cũng như các ông quan khác, những người cho rằng mình là đầu tàu ấy, đã sai lầm khi cho rằng doanh nghiệp / cơ quan của họ là một đoàn tàu.
Tôi cho rằng một doanh nghiệp, một cơ quan đơn vị hay thậm chí một chính phủ giống như là môt cơ thể con người chứ không phải vô tri như đoàn tàu, chỉ đâu chạy đó.

Trong cái cơ thể ấy, những người lãnh đạo đóng vai trò là bộ não, là cái đầu điều hành hoạt động của các cơ quan khác trong cơ thể. Thế nhưng, cơ thể có khỏe mạnh hay không, có phát triển được hay không thì lại còn phụ thuộc vào tình hình sức khỏe của từng bộ phận nữa, mà quan trọng nhất là sức khỏe của trái tim - tức tinh thần, tình cảm của tập thể người lao động, cán bộ nhân viên đối với doanh nghiệp / cơ quan đó.

Trên thực tế, không thiếu những trường hợp báo đài đưa tin về việc các địa phương cố tình làm trái chỉ thị của trung ương, hay nôm na là "trên bảo mà dưới không nghe". Đó chính là minh chứng rằng, một chính phủ / cơ quan / doanh nghiệp không thể là một đoàn tàu, nơi tất cả các toa chỉ cum cúp chạy theo đầu máy. Trong một cơ thể, đôi khi có những bộ phận bị trục trặc, bị tác động bởi những yếu tố bên ngoài hoặc nội tại, làm cho nó không được như sự mong đợi của bộ não.

Vậy đó, đôi khi người ta sai ngay từ khái niệm, từ cách đặt vấn đề, dẫn đến việc thành bại của cả hệ thống. Cũng đôi khi, người ta lại cố tình không chịu hiểu vấn đề, miễn làm sao giữ vững được vai trò "đầu tàu" của mình, dù rằng phải kéo theo lưng những toa tàu sập xệ và nặng nề, buông xuôi theo lực kéo...

=== Nhấn vào đây để tìm bài viết này trên google ===